Tên có đụng gì không: trùng trong họ, trùng người nổi tiếng, hay trùng từ lóng

Chọn được một cái tên nghe hay và nghĩa đẹp rồi, còn một bước nữa nhiều người bỏ qua: xem cái tên ấy có đụng gì không. Đụng người trong họ, đụng một người nổi tiếng, hoặc đụng một từ mà lũ trẻ ở trường đang dùng để trêu nhau.

Bước kiểm này mất nửa tiếng và tránh được chuyện phải nghe suốt nhiều năm.

Trùng tên trong họ

• Nhiều dòng họ kiêng đặt trùng tên người bề trên — đây là tập tục có thật, nhưng mỗi vùng mỗi họ một khác.
• Hỏi người lớn trong họ là cách duy nhất biết nhà mình theo nếp nào.
• Hỏi trước khi chốt, đừng để tới lúc đã làm giấy khai sinh.
• Có nhà lại thích đặt theo tên ông bà để tưởng nhớ — cũng là tập tục, ngược hẳn nếp trên.
• Trùng tên với anh chị em họ cùng lứa thì gọi nhau trong nhà rất rối, đây là chuyện thực dụng.

Trùng với người nổi tiếng

1. Trùng với người đang rất nổi thì con sẽ nghe câu đùa đó cả đời học trò.
2. Nổi tiếng theo hướng không hay thì càng nên tránh, dù hiện tại chưa ai nhớ.
3. Tên có thể thành nổi tiếng sau này — cái này không lường trước được, và cũng không cần lo.
4. Tìm thử tên đầy đủ trên mạng trước khi chốt, mười phút là đủ.
5. Nếu chỉ trùng tên chứ không trùng họ thì thường không sao.

Khi tên thành từ lóng

• Tiếng lóng đổi rất nhanh, và người lớn thường là người biết sau cùng.
• Hỏi một người trẻ tuổi — học sinh, sinh viên trong nhà — xem tên đó có nghĩa gì khác không.
• Ghép họ và tên lại đọc liền xem có ra chữ gì buồn cười không.
• Đọc tắt và viết tắt cũng nên thử, vì bạn bè hay gọi tắt.
• Không tránh được hết — lóng mới sinh ra mỗi năm, và không cái tên nào miễn nhiễm.

Trùng với tên thương hiệu hoặc tên sản phẩm

• Có những tên đẹp đã thành tên một hãng hoặc một dòng sản phẩm quen thuộc.
• Con sẽ bị đùa theo cái đó ở trường, ít nhất một thời gian.
• Tìm thử trên mạng là ra ngay, mất vài phút.
• Nếu chỉ là một hãng nhỏ, ít người biết thì thường không sao.
• Đây không phải chuyện pháp lý — đặt tên con không vướng gì với nhãn hiệu.

Tên đệm: phần có nhiều chỗ xoay

1. Tên đệm giúp phân biệt khi tên chính hay trùng — rất hữu ích ở lớp đông.
2. Nó cũng là chỗ nhượng bộ tốt khi trong nhà mỗi người thích một tên.
3. Đệm dài làm cả họ tên dài, cân nhắc chỗ điền trên giấy tờ.
4. Thử đọc cả cụm xem có bị vấp ở chỗ nối không.
5. Trang này có bài riêng về chữ đệm Văn, Thị và những gì đã đổi.

Nghe trong câu thật, không nghe một mình

1. Đọc to cả họ tên đầy đủ vài lần.
2. Đọc trong câu gọi: gọi tên con lúc vội, lúc mắng, lúc gọi từ xa.
3. Thử với giọng vùng khác nếu gia đình hai miền hoặc sẽ chuyển vùng.
4. Nghe con gọi tên bạn mình — tên hay bị rút gọn thế nào.
5. Tên khó đọc thì sẽ bị gọi sai suốt đời, trang này có bài riêng về chuyện đó.

Kiểm trên giấy tờ và trên máy

• Viết ra tay xem dài quá không — ô trên biểu mẫu có giới hạn ký tự.
• Thử dạng bỏ dấu, vì hệ thống nước ngoài và nhiều phần mềm bỏ dấu hết.
• Xem chữ cái đầu ghép lại có thành cụm gì kỳ không.
• Tên quá ngắn hoặc quá dài đều gây phiền ở khâu giấy tờ.
• Trang này có bài riêng về tên người Việt khi ra nước ngoài: dấu, thứ tự và chỗ hay vướng.

Bảng kiểm nửa tiếng

1. Đọc to họ tên đầy đủ mười lần, nghe kỹ chỗ nối.
2. Viết ra giấy, rồi viết dạng bỏ dấu và dạng viết tắt.
3. Tìm tên đầy đủ trên mạng.
4. Hỏi một người trẻ tuổi xem có nghĩa lóng gì không.
5. Hỏi người lớn trong họ về chuyện trùng tên bề trên.
6. Để một đêm rồi đọc lại — nhiều tên nghe hay lúc mệt, sáng ra thấy khác.

Nếu đã đặt rồi mới phát hiện

• Phần lớn trường hợp không đáng đổi — đổi tên trên giấy kéo theo rất nhiều việc.
• Trẻ con trêu nhau rồi cũng chán, thường sau một thời gian ngắn.
• Dạy con cách đáp lại nhẹ nhàng có ích hơn là đổi tên.
• Một tên gọi ở nhà khác cũng đủ nếu chỉ muốn đổi cảm giác.
• Trang này có bài riêng về đổi tên và cái giá thật của từng việc.

Hai anh chị em: cân nhắc thêm

• Đặt theo bộ nghe hay, nhưng đứa sau đôi khi thấy mình bị gán vào một khuôn.
• Tên quá giống nhau thì gọi nhầm suốt, và giấy tờ cũng dễ lẫn.
• Chênh nhau một chữ là mức nhiều nhà thấy vừa.
• Đừng để đứa sau mang tên "phần còn lại" của một bộ đã chọn từ lâu.
• Mỗi đứa có một cái tên đứng riêng được là điều đáng giữ.

Đặt tên cho quán, cho công ty thì khác

• Chỗ này trùng tên là chuyện pháp lý, không chỉ là chuyện bị đùa.
• Kiểm tên miền và mạng xã hội trước khi in biển hiệu.
• Hỏi người làm về sở hữu trí tuệ nếu định làm lâu dài, đừng tra mạng rồi tự kết luận.
• Đặt tên dễ đọc, dễ gõ vì khách phải tìm được mình.
• Trang này có bài riêng về đặt tên cửa hàng và về kiểm tên thương hiệu.

Khi mọi người trong nhà không thống nhất

1. Mỗi người đề xuất vài tên, viết hết ra giấy trước khi bàn.
2. Loại theo tiêu chí rõ ràng: khó đọc, trùng họ, nghĩa không ưng.
3. Đừng loại tên của ai đó bằng lý lẽ chung chung, nói rõ vì sao.
4. Cha mẹ quyết cuối cùng, nhưng nghe ông bà là chuyện nên làm.
5. Nếu thật sự bế tắc thì để tên đệm hoặc tên gọi ở nhà làm phần nhượng bộ.

Phần mệnh: để sau cùng

• Nghĩa và âm đọc là thứ con mang theo cả đời, bảng mệnh thì mỗi nguồn một kiểu.
• Có bốn cách gán hành cho tên đang lưu hành — trang này có bài riêng.
• Đừng bỏ một cái tên đẹp chỉ vì một bảng nói không hợp.
• Nếu muốn theo thì dùng để chọn giữa hai tên đã ưng như nhau.
• Nghe ai nói tên con khắc mệnh thì đọc bài riêng về chuyện đó trước khi lo.

Ba việc không hoãn vì chuyện tên

• Chuyện sức khoẻ của mẹ và bé thì theo lịch khám.
• Hạn đăng ký khai sinh thì theo hạn — hỏi cơ quan hộ tịch nếu chưa rõ.
• Hỏng hóc về điện, gas, nứt, dột — sửa ngay.

Ba dòng trên lặp ở nhiều bài trong mục này, và lặp là cố ý.